Stress tijdens de zwangerschap

26 maart, 2015

Iedereen weet tegenwoordig dat bepaalde gewoontes tijdens de zwangerschap slecht zijn voor het ongeboren kind. Zo wordt iedere vrouw verteld dat roken en drinken tijdens de zwangerschap de gezondheid van het ongeboren kind in gevaar kan brengen. Ook wordt er steeds meer aandacht besteed aan gezonde voeding. Zwangere vrouwen krijgen een lange lijst van voedingsmiddelen die niet meer gegeten mogen worden. Om gestrest van te worden!

Ironisch gezien wordt er aan dat laatste juist weinig aandacht besteed: stress tijdens de zwangerschap. Bij een bezoekje aan de gynaecoloog of verloskundige wordt vooral aandacht besteed aan de lichamelijke gezondheid van moeder en kind; naar de mentale toestand wordt vaak niet gevraagd. Dat is eigenlijk vreemd, aangezien onderzoek heeft aangetoond dat zo’n 80% van de zwangere vrouwen zich zorgen maakt over haar zwangerschap. Zo’n 6-10% van de zwangere vrouwen heeft zelfs zoveel angst tijdens de zwangerschap dat ze er dagelijks last van ondervinden. Ook depressie komt veel vaker voor bij zwangere vrouwen dan veel mensen weten, namelijk bij 8-12% . Het is aannemelijk dat deze getallen nog hoger liggen, aangezien veel vrouwen niet graag toegeven dat ze zich niet prettig voelen tijdens de zwangerschap. Een zwangerschap zou immers als een ‘roze wolk’ moeten voelen. Veel vrouwen geven echter aan dat ze eigenlijk best gestrest zijn en zich veel zorgen maken over zowel de zwangerschap, hun ongeboren kindje als de bevalling.

Stress tijdens de zwangerschap

Binnen het Babylab van het Departement Ontwikkelingspsychologie van Tilburg University wordt onderzoek gedaan naar stress tijdens de zwangerschap. 190 moeders en hun partners worden vanaf het eerste trimester van hun zwangerschap gevolgd. Wij hebben hen gevraagd om tijdens de zwangerschap  verschillende vragenlijsten in te vullen over  hoe zij zich voelden en wat ze meemaakten. Toen de kindjes geboren waren zijn ze in het Babylab geweest om hun ontwikkeling te meten, met behulp van spelletjes en hersenmetingen. De kindjes zijn twee keer in het Babylab geweest, namelijk toen zij 2-4 maanden en 9 maanden oud waren.

Wij constateerden dat er veel vrouwen waren die zorgen hadden tijdens de zwangerschap, zogenaamde ‘zwangerschap gerelateerde angst’. Deze angst bleek toe te nemen naarmate de zwangerschap vorderde, vooral de angst voor de bevalling nam toe.Uit ons onderzoek bleek echter dat deze angst niet alleen vervelend is voor de vrouw zelf (en haar partner), maar ook effect heeft op de ontwikkeling van haar kindje! Zo heeft ons onderzoek uitgewezen dat angst tijdens de zwangerschap gerelateerd was aan een moeilijker temperament en meer problemen met zelfregulatie bij de kindjes, wanneer zij 9 maanden oud waren. Moeders die angstiger waren geweest tijdens hun zwangerschap rapporteerden dat hun kindjes meer huilden, moeilijker getroost konden worden en dat zij zelf lastiger in slaap kwamen. Daarnaast bleken de hersenen van kindjes die blootgesteld waren aan angst van de moeder tijdens de zwangerschap, sterker te reageren op geluiden die ze vaak hoorden dan kindjes van minder angstige moeders. Je zou dus kunnen stellen dat deze kinderen gevoeliger zijn voor geluiden en mogelijk minder goed wennen aan omgevingsgeluiden. Dit zou een mogelijke verklaring kunnen zijn voor hun lastigere temperament.

Gelukkig is er ook goed nieuws; meer mindful zijn tijdens de zwangerschap blijkt een positief effect te hebben. Uit ons onderzoek blijkt dat  kindjes van moeders die meer mindful waren tijdens de zwangerschap juist een makkelijker temperament hebben en minder sterk reageerden op bekende geluidjes. Mindfulness cursussen tijdens de zwangerschap zouden daarom een positief effect kunnen hebben op de ongeboren kinderen, vooral voor kinderen van meer angstige moeders.

Over de auteur:
Het Babylab van Tilburg University is onderdeel van het Departement Ontwikkelingspsychologie en doet onderzoek naar de effecten van stress tijdens de zwangerschap op de hersenontwikkeling van kinderen. Ook doen wij onderzoek naar de emotionele- en cognitieve ontwikkeling bij jonge kinderen. Marion van den Heuvel werkt hier als promovenda onder begeleiding van Prof. Bea Van den Bergh. Voor meer informatie en foto’s van het Babylab, kunt u op onze Facebookpagina kijken.

Bronnen:

  • Heuvel, M.I. van den, Donkers, F.C., Winkler, .I, Otte, R.A., Bergh, B.R.H. van den (in press). Maternal mindfulness and anxiety during pregnancy affect infants’ neural responses to sounds. Social Cognitive and Affective Neuroscience.
  • Heuvel, M.I. van den, Donkers, F.C.L., Winkler, I., Otte, R.A., Bergh, B.R.H. van den (2015). Maternal Mindfulness During Pregnancy As Related to Infant Socio-emotional Development and Temperament: The Mediating Role of Maternal Anxiety. Early Human Development, 91 (2), 103-108.

Reacties zijn gesloten.